İslam’da Kurban Nedir ve Kurban Tanımı Nasıl Yapılır?

Dini bir terim olarak kurban nedir sorusu; Zilhicce ayının onuncu, on birinci, on ikinci günleri ile on birinci ve on ikinci gecelerinde, ibadet ve Allah’a yakınlık niyetiyle kesilen belirli hayvan türlerini ifade eder. Bu ibadetin özünde, Allah’ın emrine boyun eğmek ve O’na yakınlaşma arzusu yatar.

Kaynaklara göre kurban edilebilecek beş nevi hayvan şunlardır:

• Koyun ve Keçi: En az bir yaşını doldurmuş olmalıdır.
• Sığır ve Manda (Câmûs): İki yaşını bitirmiş olmalıdır.
• Deve: Beş yaşını doldurmuş olması şarttır.

Kurban Hükmü: Kurban Kesmek Vacip mi?

İslam hukukuna göre kurban hükmü vaciptir. Zaruri ve asli ihtiyaçları ile borçlarından sonra nisab miktarı mala malik olan her hür ve mukim Müslümanın senede bir kere kurban kesmesi gerekir. M. Hulûsi tarafından derlenen bilgilerde, bu ibadetin imkan sahibi her fert için dini bir yükümlülük olduğu belirtilmiştir.

Kurban Kesmemenin Manevi Sorumluluğu

İmkanı olduğu halde kurban kesmeyen kimseler için Peygamber Efendimiz (s.a.v.) tarafından ciddi uyarılar yapılmıştır. Hadis-i şerifte kurban kesmeye kudreti olup da kesmeyenlerin durumu şöyle ifade edilir:

Arapça: مَنْ وَجَدَ سَعَةً وَلَمْ يُضَحِّ فَلَا يَقْرَبَنَّ مُصَلَّانَا

Mânâsı: “Bir kimse, kurban kesmeye kudreti olur da kurban kesmezse o kimse elbette bizim mescidimize (yani bize) yaklaşmasın.”

Ayrıca bu vazifeyi terk edenlerin, kıyamet gününde “Şefâatımıza nâil olmaz.” buyurularak bu büyük müjdeden mahrum kalabilecekleri ihtar edilmiştir. Bu durum, kurban vacip mi sorusuna verilen cevabın ne derece önemli olduğunu göstermektedir.

Kurbanın İslam’daki Yeri ve Hikmeti

Kurban; yaşlı, genç, erkek ve kadın ayrımı yapılmaksızın mahşer gününde sevaba vesile olması için emredilmiştir. İbadet ancak kurban olmaya uygun vasıfları taşıyan bir hayvanın kesilmesi ve kanının akıtılması ile eda edilmiş olur. Maddi bedelini sadaka olarak vermek, vakti içinde kurban kesme borcunu düşürmez.